Moduł 11: Kodyfikacja On2, Eddie Torres i nowoczesny program nauczania

Główna teza

Mambo trudno było uczyć, dopóki żyło tylko w klubach. Eddie Torres nie wymyślił tańca na 2. Wziął timing On2, przy którym dorastał, nadał mu liczenie, nazwy i kolejność i zamienił go w program nauczania, który nauczyciele mogli przekazywać dalej w dowolnym miejscu.

Kod Mambo King

W latach 70. prawie nie było gdzie uczyć się mambo. Większość tancerzy z Palladium przeszła na emeryturę albo nie uczyła, a sieci szkół tańca towarzyskiego uczyły stylu, który zupełnie ich nie przypominał. Torres, jak większość tancerzy swoich czasów, uczył się więc przez obserwację. Wielu starszych tancerzy w ogóle nie liczyło. Jak ujął to tancerz z Palladium Luis „Máquina” Flores: „Tańczyło się na clave i tyle”.

Od ulicznego tancerza do nauczyciela

Torres urodził się w 1950 roku i wychował w Spanish Harlem, tak jak Tito Puente. Pierwszych lekcji tańca udzieliła mu siostra. Jako nastolatek chodził oglądać Puente w Corso, klubie, który po Palladium stał się domem mambo, i tańczył tuż przed estradą. Pewnej niedzieli Puente powiedział mu, żeby pomyślał o zawodowym tańcu i przygotował własny numer.

Kluczową partnerką w tym, co nastąpiło potem, była June LaBerta, nauczycielka mambo w stylu ballroom. To ona zachęciła Torresa, by przypisał swojemu tańcu liczenie, nazwał kroki i zbudował program. Torres opisał to później jako „połączenie nauki i poezji”. Według niektórych relacji uczyła tego rytmu także innych tancerzy.

Stało się to znane jako New York style On2 albo Eddie Torres timing: basic liczy się 1-2-3, 5-6-7, a break (zmiana kierunku) wypada na 2 i 6. Torres nazywał to „uliczną wersją” mambo, tak jak jego pokolenie już tańczyło. Samo On2 jest starsze: wykres z Dance Magazine z 1953 roku pokazuje już basic mambo na liczenie 2-3-4, 6-7-8.

Nauczanie filozofii

Początkowo zainteresowanie było małe. „Pełna grupa w tamtych czasach, w latach siedemdziesiątych, to było może trzy do pięciu osób”, wspominał Torres.

W 1980 roku Eddie i jego żona Maria Torres zaczęli występować z orkiestrą Puente jako Tito Puente Dancers i współpracowali z nim przez około dwadzieścia lat. Inni tancerze ostrzegali Torresa, że bez Hustle nigdy się nie przebije, a Puente mówił publiczności, żeby wróciła do mambo i utrzymała ten taniec przy życiu.

Punkt zwrotny nastąpił w 1987 roku, gdy Puente poprosił Torresa o choreografię pokazu w Apollo Theater w Harlemie (moduł 12). The New York Times od tego pokazu datuje jego nauczanie salsy jako techniki. Tancerze z jego nowej kompanii otworzyli później własne szkoły i w ten sposób rozprzestrzeniła się jego metoda.

Torres jest powszechnie znany jako „The Mambo King”. Jego system nie był jedynym: w 1987 roku Angel i Addie Rodríguez założyli Razz M'Tazz, którego basic zaczyna się i robi break na 2 (2-3-4, 6-7-8); bywa to nazywane „power 2”.

System operacyjny nowoczesnej Salsy

Nazwany, policzony program może podróżować. Wczesna lista shines zawierała około 25 kroków; do 2004 roku jego program liczył mniej więcej 300 shines i 200 figur z obrotami. Tej samej pracy nóg można było teraz uczyć w Tokio, Londynie czy Mediolanie. Pomogło to utrzymać mambo przy życiu, a zarazem zamieniło taniec z dzielnicy w coś sprzedawanego na zajęciach, o co tancerze wciąż się spierają.

Break on 2 i dynamiczna równowaga

Break na 2 odczuwa się inaczej niż taniec na 1, a powody leżą w muzyce.

Mechaniczna zmiana

Pierwsi tancerze salsy w Nowym Jorku tańczyli głównie On1, z breakiem na pierwsze uderzenie, jak wciąż robi większość świata. Ale muzyka salsy jest pełna akcentów poza tą mocną częścią taktu: zarówno clave, jak i conga grają przeciw 1. Gdy tańczysz timingiem Torresa, stawiasz krok na 1, nie robiąc z niego wielkiego momentu, a kierunek zmieniasz na 2: leader robi break do tyłu, a followerka do przodu.

Trafianie w slap congi

Torres i inni nauczyciele On2 każą uczniom słuchać slapu congi na 2, części tumbao, powtarzającego się wzoru congi. Break razem z nim zgrywa twoje ciało z dźwiękiem, który wciąż powraca.

Wielu tancerzy mówi, że break na 2 jest płynniejszy, jakby krok wciąż się toczył, zamiast lądować. Etnomuzykolożka Sydney Hutchinson zauważyła, że tancerze Torresa często stawiają krok odrobinę przed 1 i 5, więc odczucie leży nieco bliżej 2, niż sugeruje liczenie. Żeby za tym nadążyć, potrzebujesz stabilnego, zaangażowanego core.

Za każdym razem, gdy dziś robisz break na 2, używasz liczenia, które Torres i LaBerta ujęli w słowa z ulicznego tańca swoich czasów.

Obejrzyj i posłuchaj

• ¡A Bailar! The Journey of a Latin Dance Company (1988), film dokumentalny Catherine Calderón o pierwszych latach kompanii Eddiego Torresa.
• Tito Puente, Dance Mania (1958). Big bandowe mambo z ery Palladium, do którego tancerze On2 wciąż występują.

Dalsza lektura i źródła

• McMains, Juliet. Spinning Mambo into Salsa: Caribbean Dance in Global Commerce. Oxford University Press, 2015. Rozdział 4, „On-1 versus On-2: Rhythm Debates”, omawia spór o timing i miejsce Torresa w nim.
• Hutchinson, Sydney. „Mambo On 2: The Birth of a New Form of Dance in New York City”. Centro Journal 16, nr 2 (2004): 108-137. Oparte na wywiadach z Torresem i Angelem Rodríguezem: jego wczesne lata, June LaBerta i dwie metody On2.
• Bloom, Julie. Artykuł o tańcu w The New York Times, 29 lipca 2007. Krótka relacja o tym, jak Torres po pokazie w Apollo w 1987 roku przeniósł taniec klubowy do studia.